Depremde Zarar Gören Binaların Hukuki Sorumluları

Depremde Zarar Gören Binaların Hukuki Sorumluları

Depremde Zarar Gören Binaların Hukuki Sorumluları

Kuşkusuz ülkemizin karşı karşıya olduğu en önemli tabi afetlerden birincisi depremdir. Yurdumuzun hemen hemen her bölgesinde deprem riski bulunmaktadır. Elbette ki, deprem toplumsal bir sorundur ve toplumun bir bireyi olarak her birimizi her yönüyle yakından ilgilendirmektedir. Ancak biz hukukçuları, özellikle deprem anından ve öncesinden ziyade depremden sonra ortaya çıkacak ihtilaflar da yakından ilgilendirmektedir.
Geçen gün İzmir ili ve çevresinde meydana gelen deprem sonrasında can acımızla birlikte akla gelen sorulardan biri sorumlular kim?İ ihmalkarlık sonucumu bu kadar insanımız acı çekti birçoğu hayatını kaybetti bir kaçı  ise yaralı bizler ise tüm Ülke olarak  acı içindeyiz.

İşte bu yazımızda İnşaat Mühendislerinin Hukuki Sorumluluklarından bahsetmek istedik.

İnşaat Mühendisinin deprem nedeniyle sorumluluğundan bahsedilebilmesi için öncelikle inşaat mühendisince yapılan yahut inşaat mühendisinin inşası sürecine her hangi bir şekilde dahil olduğu bir yapının deprem sonucunda hasarlanmış olması gereklidir. Dolayısıyla, bu çalışmamızda her ne kadar üzücü bir sonuç olsa da, inşaat mühendisinin inşa sürecine herhangi bir şekilde katıldığı bir binanın deprem sonucunda hasarlanmış olması olasılığına göre hareket edilmiştir.

İnşaat mühendisinin yapı müteahhidi, proje müellifi olarak yahut başka bir surette inşasında görev üstlendiği bir yapının deprem sonucunda hasar görmesi halinde, iki tür sorumluluk söz konusu olacaktır.

Öncelikle, zararın şahsında gerçekleştiği kişilerin tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır. Bu halde hukuk davası ile karşı karşıya
kalınması söz konusudur. Öte yandan, eylem aynı anda suç da teşkil edebilir. Bu durumda da suç isnadı ile karşı karşıya kalınabilir. Ancak biz sadece hukuki sorumlulukları ele alınacaktır.
Ortaya çıkan ilk sorun, inşaat mühendisinin sorumluluğun bedel açısından sınırıdır. Diğer bir ifadeyle, yapıda hasar meydana gelmesi halinde, inşaat mühendisi ortaya çıkan zararın ne kadarından sorumlu olacaktır.

Kusuru oranında mı sorumludur, yoksa zararın tamamından mı sorumludur?

Bir diğer sorun ise sorumluluğun zaman açısından sınırı nedir?

Sorumluluk ne kadar süreyle sınırlı olacak ve bu süre hangi andan itibaren işlemeye başlayacaktır?

Zamanaşımı, alacaklının alacağını talep etmek için harekete geçmesi gereken süreyi ifade eder. Aslında bu süre dolduktan sonra da alacaklı alacağını talep edebilecektir, ancak bu durumda borçlunun zamanaşımı itirazında bulunması halinde alacağını talep etme hakkı düşecektir.

Her şeyden önce şunu ifade etmek gerekir ki, zamanaşımı kamu yararını amaçlayan bir müessesedir. Zamanaşımı müessesesi sayesinde mahkemeler, aradan çok uzun süreler geçtiği için tetkiki zorluk arz eden olaylardan kurtulur. Ayrıca borçlu da borcunu gereği gibi ifa ettiğine dair delilleri yahut emareleri ilelebet saklamaktan kurtulur. Güncelliğini kaybetmiş bir olayın dava edene de artık yarar sağlamayacağı da söylenebilir

Zamanaşımı meselesi çeşitli kanunlarda düzenlenmiş olup, biz sadece Deprem Sonucu Hasar Gören Yapılar açısından zamanaşımını incelemekte olduğumuzdan Borçlar Kanununu ele alacağız.

Borçlar Kanunun 127.m.si de yukarıda da ifade ettiğimiz gibi zamanaşımının kamu düzenine ilişkin olduğunu doğrulmaktadır. Zira maddeyle zamanaşımı süresinin taraflarca arttırılması yahut eksiltilmesi yasaklanmış bulunmaktadır. 3 İncelememize konu durumda da aynı hususlar geçerlidir.

Gerçekten Deprem Sonucu Yapının Zarar Görmesi halinde bilindiği üzere, sorumlulardan birisi de inşaat mühendisleri olmaktadır. Bir projeyi tamamen sona erdirip teslim eden bir kişinin, bu proje ile ilgili ayrıntıları ve belgeleri ilelebet hafızasında ve arşivinde tutması mümkün değildir. Belirli bir zaman sonra söz konusu projeyle ilgili ayrıntıları hafızasından ve arşivinden silebilmelidir. Bu süreler sözleşmeyle dahi uzatılamaz ancak zamanaşımı süresini ifade eden bu zaman aralığının kuşkusuz ki makul olması gerekmektedir.

Zaman Aşım Süresi Ne kadardır?
Zarara sebebiyet veren fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 sene sonra zamanaşımı süresi dolacaktır.