Nefret ve Ayrımcılık Suçu

Nefret suçu en genel tanımıyla bir kişiye veya gruba yönelik dil, din, ırk, cinsiyet ve cinsel yönelim gibi önyargılardan kaynaklı olarak işlenen, insani değerlere saldıran bir şiddet suçudur.

Nefret suçunun asıl kaynağını önyargılar oluştursa da bu sürecin nefret yasası olarak yaptırıma tabi tutulması; nefret suçu ve ya nefret söyleminin bir defaya mahsus yapılmayarak sürdürülmesi sonucu uygulanır.

Nefret suçlarını engellemeye yönelik girişimlere ve nefret suçu işleyenlere yönelik cezai yaptırımlar uygulanmak üzere yapılmış yasalara nefret yasası denmektedir.
Nefret suçuna teşvik edebilecek unsurlar şöyledir; kişinin ırkı, rengi, etnik kökeni, uyruğu, dini, cinsiyeti, cinsel yönelimi, yaşı, fiziksel ve zihinsel engellerine saldırmak.

Nefret ve Ayrımcılık

“MADDE 122 (1) : Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mehzep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle;

a) Bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, kira verilmesini,

b) Bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını,

c) Bir kişinin işe alınmasını,

d) Bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını, engelleyen kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” ifadeleri eklenmiştir.

Günümüzde nefret söylemi olarak değerlendirilen eylemelere karşın ilk girişimler ABD’de 1960 yıllarında Yahudilere ve siyahi vatandaşlara yapılan saldırıları engellemek adına yapılmıştır.

1986 yılında New York’da bir grup gencin siyahi birine karşın ırkıçı saldırısının gazete manşetlerine yansımasıyla nefret suçu kavramı yaygınlaşmıştır. Bu kavram ilk ortaya çıktığında özellikle din ve ırk konularında kullanılsa da zaman içinde bireylerin dil, cinsiyet, cinsel yönelim, engelli durumlarında psikolojik saldırıya maruz kalmasıyla kullanım alanı artmıştır. Bu kavramın yaygınlaşmasında sosyolojik, psikolojik birçok etken bulunmaktadır.

Bu yüzden sanılanın aksine nefret suçu kavramı popüler kültürü desteklemek amacıyla değil; insani değerlere saldırıldığı için bu değerlerin korunmasına yönelik olarak kullanılmaktadır.

Nefret etmek günümüzde çok sık kullanılan bir kavramdır. Günlük konuşma diline nüfus eden bu kavramı nefret suçuyla ilişkilendirilebilecek noktada ayrılması için dikkatli olunmalıdır.

Mesela bir insan psikolojik olarak bakıldığında gürültüden nefret edebilir; ama bu nefret bir sarışından bir siyahiden veya bir şişmandan nefret etmekle aynı anlama gelmemektedir.

Nefret ve ayrımcılık suçunun faili kimdir?

Bu suçun faili herhangi bir kişi olabilir.

Nefret ve ayrımcılık suçunun mağduru kimdir?

Suçun mağduru, iş, mal veya hizmetten yararlanmak isteyen kimselerdir.

Nefret ve ayrımcılık suçunun seçimlik hareketleri nelerdir?

Bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya kiraya verilmesini engellemek
Bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını engellemek
Bir kişinin işe alınmasını engellemek
Bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını engellemek

Bu suçun manevi unsuru nedir?

Bu suç kasten işlenebilen bir suçtur.

İş sahiplerinin beğenmedikleri kişileri işe almaması bu suçu oluşturur mu?

Hayır, oluşturmaz. Zira buradaki amaç grup mensubiyeti nedeniyle ayrım yaptırmamaktır.

Nefret ve Ayrımcılık Suçunun Kanundaki Yeri

Nefret ve ayrımcılık suçu (TCK 122), Anayasamızda ve Uluslararası Antlaşmalarla bağlı olduğumuz insan haklarının en temel ilkelerinden olan eşitlik ilkesi, insanların eşit doğması, toplum içinde eşitlik ilkelerine dayanmaktadır. Bu nedenledir ki nefret ve ayrımcılık suçu Türk Ceza Kanununda özgürlüğe karşı işlenen suçlar başlığı altında TCK 122’de yer almıştır. Nefret ve Ayrımcılık suçu pek çok kere değişime uğrayarak en son bugünkü şeklini almıştır.

Nefret ve Ayrımcılık Suçunun Oluşması / Nefret ve Ayrımcılık Suçunun Unsurları

TCK 122’de yer verilen bu suça göre bu suçun oluşabilmesi için dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle suçun işlenmesi gerekir. Nefret ve ayrımcılık suçu ancak doğrudan kastla ve nefret saikiyle işlenebilen bir suç tipidir.

Nefret ve ayrımcılık suçunun oluşması için TCK 122:

Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya kiraya verilmesini engelleyen kimse nefret ve ayrımcılık suçu işlemiş olur.

Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını engelleyen kimse nefret ve ayrımcılık suçu işlemiş olur.

Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını engelleyen kimse de nefret ve ayrımcılık suçu işlemiş olur.

Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle bir kişinin bir kişinin işe alınmasını engelleyen kimse nefret ve ayrımcılık suçu işlemiş olur ve TCK 122 hükümlerine göre cezalandırılacaktır.

Nefret ve Ayrımcılık Suçu