Mirasın Hükmen Reddi (TMK 605-618)
Mirasın Hükmen Reddi (TMK 605–618)
Mirasın hükmen reddi, miras bırakanın ölüm tarihinde borca batık olduğunun açıkça belli olması veya resmen tespit edilmesi halinde, mirasın mirasçılar tarafından reddedilmiş sayılmasıdır. Bu durumda mirasçıların ayrıca 3 aylık süre içinde reddi miras beyanında bulunmasına gerek yoktur.
Mirasın hükmen reddi, Türk Medeni Kanunu’nun 605 ila 618. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Mirasın Hükmen Reddi Nedir? (TMK m.605)
TMK m.605/2’ye göre:
“Miras bırakanın ölüm tarihinde borca batık olduğunun açıkça belli olması veya resmen tespit edilmiş bulunması hâlinde miras reddedilmiş sayılır.”
Bu durumda:
-
Mirasçılar borçlardan sorumlu tutulamaz
-
Miras otomatik olarak reddedilmiş kabul edilir
-
Süre şartı aranmaz
Önemli: Hükmen reddi miras, kendiliğinden doğar ancak çoğu zaman tespit davası ile ispatlanması gerekir.
Mirasın Hükmen Reddi ile Gerçek Reddi Miras Arasındaki Fark
| Gerçek Reddi Miras | Hükmen Reddi Miras |
|---|---|
| 3 aylık süre vardır | Süre şartı yoktur |
| Sulh Hukuk Mahkemesine başvuru gerekir | Borca batıklık yeterlidir |
| Beyanla yapılır | Hukuki durumdan doğar |
| Süre kaçırılırsa hak kaybolur | Süre kaçsa da ileri sürülebilir |
Hükmen Reddi Miras Şartları Nelerdir?
Mirasın hükmen reddedilmiş sayılabilmesi için:
-
Miras bırakanın ölüm tarihinde borca batık olması
-
Borca batıklığın:
-
Açıkça belli olması veya
-
Resmi belgelerle ispatlanması
-
-
Mirasçıların mirası zımnen kabul etmemiş olması
Borca Batıklık Ne Demektir?
Borca batıklık; miras bırakanın:
-
Aktiflerinin (malvarlığı)
-
Pasiflerinden (borçlarından)
daha az olması durumudur.
Banka borçları, icra dosyaları, vergi ve SGK borçları bu kapsamda değerlendirilir.
Mirasın Hükmen Reddi Nasıl İleri Sürülür?
Uygulamada mirasın hükmen reddi genellikle:
-
Alacaklıların açtığı davalarda
-
İcra takiplerine karşı
-
Menfi tespit veya tespit davası yoluyla
ileri sürülür.
Açılacak Dava Türü
-
Mirasın hükmen reddinin tespiti davası
Yetkili Mahkeme
-
Miras bırakanın son yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesi
Hükmen Reddi Miras Davasında İspat
Mahkeme tarafından borca batıklık şu delillerle ispatlanabilir:
-
İcra dosyaları
-
Banka kredi borçları
-
Vergi ve SGK borç kayıtları
-
Tapu kayıtları
-
Bilirkişi incelemesi
-
Mali tablolar
Borca batıklık ölüm tarihi itibarıyla değerlendirilir.
Mirasın Zımnen Kabulü Hükmen Reddi Engeller mi?
Evet.
TMK m.610’a göre mirasçı:
-
Miras mallarını satarsa
-
Borçları kendi adına öderse
-
Tasarruf işlemi yaparsa
Mirası zımnen kabul etmiş sayılır ve hükmen reddi ileri süremez.
Tüm Mirasçılar İçin Hükmen Reddi
TMK m.612’ye göre:
-
Tüm mirasçılar mirası reddetmiş sayılırsa
-
Miras tasfiye edilir
-
Artan değer varsa mirasçılara verilir
-
Artan yoksa miras devlete geçer
Hükmen Reddi Miras Süreye Tabi midir?
Hayır.
Hükmen reddi miras her zaman ileri sürülebilir. Ancak mirasın kabulüne yol açan işlemler yapılmamış olmalıdır.
Mirasın Hükmen Reddi Avukatsız Yapılabilir mi?
Teorik olarak mümkündür; ancak:
-
Borca batıklık ispatı
-
İcra dosyaları
-
Bilirkişi süreci
nedeniyle miras hukuku avukatıyla takip edilmesi ciddi avantaj sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Hükmen reddi miras için dilekçe gerekir mi?
Hayır. Ancak uygulamada tespit davası açılarak mahkeme kararı alınır.
3 aylık süre kaçarsa hükmen reddi ileri sürülebilir mi?
Evet. Hükmen reddi miras süreye bağlı değildir.
Hükmen reddi miras bankaya karşı ileri sürülebilir mi?
Evet. Banka ve diğer alacaklılara karşı ileri sürülebilir.
Sonuç
Mirasın hükmen reddi, borçlu miraslarla karşı karşıya kalan mirasçılar için en güçlü hukuki koruma yollarından biridir. Ancak borca batıklığın doğru şekilde ispatlanması ve mirasın zımnen kabul edilmemesi hayati öneme sahiptir.
