Borç ilişkisinde ödeme yapılması gereken yer, taraflar arasında açıkça kararlaştırılmamış olabilir. Bu gibi durumlarda alacaklının ödeme yerini kabul etmemesi ya da borçlunun ödeme yapamaması halinde hukuki uyuşmazlık ortaya çıkar. İşte bu noktada tevdi mahalli tayini davası, borçlunun borcunu ifa edebilmesi için başvurulan önemli bir hukuki yoldur.
Bu dava, borçlunun borcunu ödemek istemesine rağmen alacaklıdan veya şartlardan kaynaklanan engeller sebebiyle ödeme yapamaması hâlinde açılır.
Tevdi Mahalli Tayini Davası Ne Anlama Gelir?
Tevdi mahalli tayini davası; ödemenin yapılacağı yerin mahkeme kararıyla belirlenmesini konu alan bir tespit davasıdır. Mahkeme, borcun nereye ve nasıl ifa edileceğini belirler.
Bu dava sayesinde borçlu;
Borcunu ifa etmekten kaçınmamış olur,
Temerrüde düşmez,
Faiz ve cezai şart gibi ek yükümlülüklerden korunur.
Hangi Durumlarda Tevdi Mahalli Tayini Davası Açılır?
Tevdi mahalli tayini davası genellikle şu hâllerde açılır:
Taraflar arasında ödeme yeri kararlaştırılmamışsa,
Alacaklı ödeme yerini kabul etmiyorsa,
Alacaklıya ulaşılamıyorsa,
Alacaklı ödemeyi haksız şekilde reddediyorsa,
Borcun ifası fiilen imkânsız hale gelmişse.
Bu durumlarda borçlunun tek taraflı olarak ödeme yapması mümkün olmadığından, mahkeme yoluyla çözüm aranır.
Tevdi Mahalli Tayini Davasının Hukuki Dayanağı
Bu dava, Türk Borçlar Kanunu hükümlerine dayanır. Kanuna göre borç, sözleşmede kararlaştırılan yerde; böyle bir düzenleme yoksa borcun niteliğine göre belirlenen yerde ifa edilir.
Ödeme yerinin belirsizliği veya uyuşmazlık konusu olması hâlinde mahkeme, borcun güvenli ve geçerli şekilde ifa edileceği yeri belirler.
Tevdi Mahalli Tayini Davası Nasıl Açılır?
Tevdi mahalli tayini davası;
Görevli ve yetkili Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır,
Davacı genellikle borçlu taraftır,
Dava dilekçesinde borcun türü, miktarı ve ödeme engeli açıkça belirtilmelidir.
Mahkeme, dosya üzerinden veya gerektiğinde duruşma yaparak ödeme yerini tespit eder.
Mahkeme Ödeme Yerini Nasıl Belirler?
Mahkeme ödeme yerini belirlerken;
Borcun niteliğini,
Tarafların yerleşim yerlerini,
Ödemenin güvenli ve sorunsuz yapılabileceği yeri,
Tarafların menfaat dengesini
dikkate alır.
Genellikle ödeme yeri olarak banka hesabı, noter, mahkeme veznesi veya emanet hesabı belirlenir.
Tevdi Mahalli Tayini Kararının Sonuçları
Mahkeme kararıyla belirlenen yere ödeme yapıldığında;
Borç hukuken ifa edilmiş sayılır,
Borçlu temerrütten kurtulur,
Faiz işlemez,
Alacaklı daha sonra “ödeme yapılmadı” iddiasında bulunamaz.
Bu yönüyle tevdi mahalli tayini davası, borçluyu ciddi hukuki risklerden korur.
Sonuç
Tevdi mahalli tayini (ödeme yeri belirlenmesi) davası, borçlunun iyi niyetle borcunu yerine getirmek istemesine rağmen ödeme yapamadığı durumlarda başvurulması gereken etkili bir hukuki çözümdür. Özellikle alacaklının haksız tutumları karşısında borçlunun korunmasını sağlar.
Bu nedenle ödeme yeri konusunda uyuşmazlık yaşayan tarafların zaman kaybetmeden hukuki destek alması, ileride doğabilecek faiz ve temerrüt risklerinin önüne geçilmesi açısından büyük önem taşır.
