Sınır Dışı (Deport) Kararına İtiraz ve İdari Gözetim Kararının Kaldırılması (2026 Sınır Dışı İptal Rehberi – 6458 Sayılı YUKK 53-57)

Türkiye Cumhuriyeti’nin coğrafi konumu, küresel göç hareketleri ve bölgesel jeopolitik gelişmeler, yabancılar hukuku mevzuatının son derece dinamik ve sıkı denetime tabi bir yapıya bürünmesine yol açmıştır. Özellikle 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) yürürlüğe girdiğinden bu yana yabancıların ülkeye girişi, ikameti, çalışma izinleri ve ülkeden çıkarılmalarına ilişkin kurallar çok katı usuli güvencelere bağlanmıştır. Uygulamada vize ihlali, kaçak çalışma, ikamet izninin iptal edilmesi, kamu düzeni ve kamu güvenliği gerekçeleri veya adli soruşturmalar neticesinde kolluk kuvvetlerince yakalanan yabancılar hakkında İl Göç İdaresi Müdürlükleri (Valilikler) tarafından hızla sınır dışı etme (deport) ve idari gözetim kararları tesis edilmektedir.

Hakkında sınır dışı kararı verilen yabancılar doğrudan sınır kapılarına gönderilmemekte; sınır dışı işlemleri tamamlanıncaya kadar hürriyeti bağlayıcı bir idari tedbir olarak Geri Gönderme Merkezlerinde (GGM) idari gözetim altına alınmaktadır. Bu süreçte karşılaşılan en büyük tehlike; hak düşürücü sürelerin son derece kısa olması (7 gün), sınır dışı kararı ile idari gözetim kararının yargısal denetim mercilerinin birbirinden tamamen farklı bulunması ve yapılacak usuli bir hatanın yabancının telafisi imkânsız şekilde işkence veya ölüm riski taşıyan bir ülkeye zorla geri gönderilmesiyle sonuçlanabilmesidir. Bu kapsamlı rehberde; 2026 yılı güncel mevzuatı, Danıştay, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatları doğrultusunda sınır dışı kararına itiraz, idari gözetimin kaldırılması usulü, tahdit kodları ilişkisi ve acil tedbir yolları tüm detaylarıyla incelenmiştir.

1. Sınır Dışı (Deport) Kararı Nedir? Yasal Çerçeve (YUKK m. 52, 53, 54)

Sınır dışı etme işlemi, Türk hukuk düzeninde idari yaptırım niteliğinde bir bireysel idari işlemdir. 6458 sayılı Kanun’un 52. maddesi gereğince sınır dışı etme kararı; Göç İdaresi Başkanlığı’nın genel talimatları doğrultusunda veya doğrudan doğruya Valilikler (İl Göç İdaresi Müdürlükleri) tarafından resen alınır. Sınır dışı kararı alınan bir yabancı, menşe ülkesine, transit geçeceği bir ülkeye veya kendisini kabul edecek güvenli üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilir.

Sınır Dışı Etme Kararı Alınacak Kişiler (YUKK m. 54 Analizi)

Kanun koyucu, YUKK m. 54’te hakkında sınır dışı etme kararı alınması zorunlu olan yabancı kategorilerini tahdidi (sayılı) olarak düzenlemiştir. Uygulamada en sık karşılaşılan sınır dışı sebepleri şunlardır:

• TCK m. 59 Kapsamında Mahkûm Olanlar (m. 54/1-a): 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 59. maddesi gereğince işlediği suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm edilen ve cezasının infazı tamamlandıktan veya koşullu salıverildikten sonra sınır dışı edilmesine karar verilen yabancılar.
• Terör ve Çıkar Amaçlı Suç Örgütü Bağlantısı (m. 54/1-b): Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar (Bu bent kapsamında genellikle G-87 tahdit kodu tesis edilmektedir).
• Sahte Belge ve Gerçeğe Aykırı Beyan (m. 54/1-c): Türkiye’ye giriş, vize veya ikamet izni başvurularında sahte belge kullanan veya asılsız beyanda bulunanlar.
• Kamu Düzeni, Kamu Güvenliği ve Kamu Sağlığı Tehditleri (m. 54/1-d): Türkiye’de bulunduğu süre zarfında kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturan kişiler.
• Vize ve Vize Muafiyeti İhlalleri (m. 54/1-e): Vize veya vize muafiyeti süresini 10 günden fazla aşanlar veya vizesi yetkili makamlarca iptal edilen yabancılar.
• İkamet İzni İptal Edilenler ve Süresi Bitenler (m. 54/1-f): İkamet izinleri iptal edilen veya ikamet izni süresinin bitmesinden itibaren kabul edilebilir haklı bir gerekçe olmaksızın 10 gün içinde Türkiye’yi terk etmeyenler.
• Çalışma İzni Olmaksızın Çalışanlar (m. 54/1-g): 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu hükümlerine aykırı olarak yetkili bakanlıktan onaylı çalışma izni bulunmaksızın kaçak çalışan yabancılar.
• Yasa Dışı Giriş ve Çıkış Yapanlar (m. 54/1-h): Türkiye’ye yasal olmayan yollardan (hudut kapıları haricinden) girenler veya Türkiye’den yasa dışı yollarla çıkmaya teşebbüs ederken yakalananlar.
• Giriş Yasağı Bulunduğu Halde Türkiye’ye Gelenler (m. 54/1-ı): Hakkında yetkili makamlarca verilmiş aktif bir Türkiye’ye giriş yasağı kararı bulunduğu halde ülkeye giriş yapan yabancılar.
• Uluslararası Koruma Başvurusu Reddedilenler (m. 54/1-i, j): Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, korumadan hariç tutulan, başvurusu geri çekilmiş sayılan veya iptal edilen yabancılardan diğer ikamet haklarına sahip olmayanlar.

2. Sınır Dışı Etme Kararı Alınamayacak Kişiler (YUKK m. 55 – Non-Refoulement Güvencesi)

Uluslararası mülteci hukukunun en temel ve ihlal edilemez ilkesi “Geri Göndermeme İlkesi” (Non-Refoulement) olarak adlandırılır. 1951 Cenevre Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) m. 3 ve Anayasa m. 17 ile teminat altına alınan bu ilke, 6458 sayılı YUKK’un 4. ve 55. maddelerinde somut bir yasal koruma haline getirilmiştir.

YUKK m. 54 kapsamında sayılan sınır dışı etme nedenlerinden biri mevcut olsa dahi, aşağıdaki hallerde bulunan yabancılar hakkında kesinlikle sınır dışı etme kararı alınamaz:

1. İşkence ve Kötü Muamele Tehlikesi: Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare ve somut risk bulunan yabancılar (YUKK m. 55/1-a).
2. Ciddi Sağlık Sorunu, Yaş ve Hamilelik: Ciddi sağlık sorunları, ileri yaş veya hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi tıbben riskli ve tehlikeli görülen kişiler (YUKK m. 55/1-b).
3. Menşe Ülkede Tedavi İmkânı Bulunmayan Hayati Hastalıklar: Hayati tehlike arz eden hastalıkları için sevk edileceği menşe ülkede tedavi imkânı bulunmayan ve Türkiye’deki tedavisi halen devam eden yabancılar (YUKK m. 55/1-c).
4. İnsan Ticareti Mağdurları: İnsan ticareti mağduru olan ve mağdur destek sürecinden yasal olarak faydalanmakta olan yabancılar (YUKK m. 55/1-ç).
5. Şiddet Mağdurları: Psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağduru olup tıbbi ve psikolojik tedavileri tamamlanıncaya kadar olan kişiler (YUKK m. 55/1-d).

Hakkında YUKK m. 55 kapsamında koruma sağlanan yabancılardan belirli bir adreste ikamet etmeleri istenebilir ve kendilerine Kanun’un 46. maddesi gereğince İnsani İkamet İzni düzenlenebilir. Bu durumdaki yabancıların Geri Gönderme Merkezinde idari gözetim altında tutulması hukuka açıkça aykırıdır.

3. Karşılaştırma Tablosu: Sınır Dışı İptal Davası vs. İdari Gözetime İtiraz

Yabancılar hukukunda en sık yapılan ve geri dönülemez hak kayıplarına yol açan usul hatası; sınır dışı etme kararı ile idari gözetim kararının aynı yargı mercisinde ve aynı usulle dava edileceğinin zannedilmesidir. Oysaki iki işlem tamamen farklı mahkemelerin görev alanına girmekte olup sonuçları ve süreleri birbirinden bağımsızdır:

Kriter ve Usul	Sınır Dışı (Deport) İptal Davası	İdari Gözetim Kararına İtiraz
Yasal Dayanak	6458 sayılı YUKK m. 53	6458 sayılı YUKK m. 57
Görevli ve Yetkili Yargı Yeri	Kararı alan Valiliğin bulunduğu yer İdare Mahkemesi	Geri Gönderme Merkezinin bağlı olduğu yer Sulh Ceza Hakimliği
Başvuru Süresi	Kararın tebliğinden itibaren 7 GÜN (Hak düşürücü kesin süre)	İdari gözetim devam ettiği müddetçe her an başvurulabilir
Sınır Dışı İşlemine Etkisi	Dava açılmasıyla sınır dışı işlemi kendiliğinden (otomatik) durur	Sınır dışı işlemini DURDURMAZ (Yalnızca hürriyeti bağlar)
Yargılama ve Karar Süresi	Mahkeme davayı 15 gün içinde sonuçlandırır (YUKK m. 53/3 hedef süre)	Sulh Ceza Hakimliği 5 GÜN içinde kesin karara bağlar
Kanun Yolu (İstinaf / Temyiz)	İdare Mahkemesi kararı kesindir (Bölge İdare Mahkemesine istinaf kapalıdır)	Sulh Ceza Hakimliği kararı kesindir (İtiraz yolu kapalıdır)
Harç ve Masraf Türü	Maktu harç ve tebligat gider avansı	Yargı harcından muaftır (Adli başvuru)
Temel Hedef ve Sonuç	Deport kararının iptali, Türkiye’de yasal kalış hakkının tesisi	Geri Gönderme Merkezinden derhal tahliye edilme (Salıverilme)

4. Sınır Dışı Kararına Karşı İdare Mahkemesinde İptal Davası Usulü

YUKK m. 53/3 uyarınca yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı; sınır dışı etme kararının gerekçeleriyle birlikte kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. 7 günlük sürenin geçirilmesi halinde sınır dışı kararı idari yönden kesinleşir ve yabancının derhal sınır dışı edilmesi önünde yasal hiçbir engel kalmaz.

Tebligatın Usulü ve Tercüman Zorunluluğu (YUKK m. 53/2)

Sınır dışı etme kararı, gerekçeleriyle birlikte yabancıya veya yasal temsilcisine/avukatına tebliğ edilir. Yabancı bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa, kararın sonucu, itiraz usulleri ve yasal süreler yabancının anlayabileceği bir dilde kendisine yazılı olarak bildirilir. Uygulamada Geri Gönderme Merkezlerinde yabancılara sadece Türkçe metinlerin imzalatıldığı, tercüman bulundurulmadığı veya matbu formlara zorla parmak bastırıldığı durumlarla sıkça karşılaşılmaktadır. Danıştay ve İdare Mahkemeleri yerleşik içtihatlarında; yabancının anlayacağı dilde yapılmayan, tercümansız tebligatları usulsüz kabul etmekte ve 7 günlük dava açma süresinin işlemeye başlamadığını hükme bağlamaktadır.

Davanın Açılması ve Sınır Dışı İşleminin Otomatik Olarak Durması

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (İYUK) kural olarak iptal davası açılması idari işlemin yürütmesini durdurmaz; mahkemeden ayrıca “yürütmenin durdurulması” (YD) kararı talep edilmesi gerekir. Ancak 6458 sayılı YUKK m. 53/3 özel bir hüküm getirmiştir:

“Mahkemeye başvuru süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde, yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilemez.” (YUKK m. 53/3)

Bu hüküm gereğince İdare Mahkemesinde dava açıldığı anda, mahkemenin ayrıca bir yürütmenin durdurulması kararı vermesine lüzum kalmaksızın, sınır dışı etme işlemi kanun gereği kendiliğinden (otomatik olarak) durur.

İdareye Bildirim Zorunluluğu (Fiziki Sınır Dışıyı Önleme Stratejisi)

YUKK m. 53/3’ün ikinci cümlesi; “Mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama başvurusunu bildirir” hükmünü amirdir. İdare Mahkemesinde dava açıldıktan sonra mahkeme tensip zaptı veya derkenar yazısı ivedilikle kararı alan Valiliğe (İl Göç İdaresi Müdürlüğü) ve yabancının tutulduğu Geri Gönderme Merkezine faks, KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) veya elden bildirilmelidir. Aksi takdirde, mahkeme sistemleri ile idare arasındaki entegrasyon gecikmelerinden istifadeyle yabancının uçağa bindirilerek sınır dışı edilmesi riski doğabilmektedir.

Anayasa Mahkemesi İptal Kararı ve m. 54/1-b, d, k İstisnasının Akıbeti

Geçmişte 676 sayılı KHK ve müteakip yasal düzenlemelerle terör örgütü veya suç örgütü bağlantısı (b bendi), kamu düzeni/güvenliği tehdidi (d bendi) ve uluslararası kurumlarca tanımlanan terör şüphelileri (k bendi) için otomatik durma kuralı yürürlükten kaldırılmıştı. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin 24/07/2019 tarih ve E.2016/205, K.2019/63 sayılı kararı ile bu istisna hükmü Anayasa’nın 17. (yaşam hakkı ve işkence yasağı) ve 40. (etkili başvuru hakkı) maddelerine aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Dolayısıyla 2026 yılı itibarıyla, gerekçesi ne olursa olsun YUKK m. 55 kapsamında hayati tehlikesi bulunan tüm yabancılar bakımından sınır dışı işlemine karşı etkili başvuru hakkı ve tedbir talep etme güvencesi mutlak şekilde uygulanmaktadır.

5. Geri Gönderme Merkezleri (GGM) ve İdari Gözetim Kararı Şartları (YUKK m. 57)

Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancılar, sınır dışı işlemleri neticelenene kadar serbest bırakılmayıp idari gözetime tabi tutulabilirler. Ancak idari gözetim otomatik bir sonuç değildir; 6458 sayılı Kanun’un 57/2. maddesinde belirtilen somut şartların varlığı aranır:

• Kaçma ve kaybolma riskinin bulunması,
• Türkiye’ye yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlal etmesi,
• Sahte ya da asılsız belge kullanmış olması,
• Kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın Türkiye’den çıkması için tanınan sürede çıkmamış olması,
• Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından somut tehlike oluşturması.

İdari Gözetim Süreleri ve Uzatma Sınırları

İdari gözetim kararı Valilik tarafından en fazla 6 ay süreyle verilebilir. Bu süre, yabancının menşe ülkesiyle işbirliği yapmaması veya ülkesine ilişkin pasaport/seyahat belgesi temininde yaşanan engeller sebebiyle Valilikçe en fazla 6 ay daha uzatılabilir. Kanun koyucu idari gözetim için azami 1 yıllık kesin üst sınır koymuştur. Bir yabancının Geri Gönderme Merkezinde 1 yıldan fazla idari gözetim altında tutulması Anayasa’nın 19. maddesinde güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının açık bir ihlalidir.

Ayrıca Valilik, her ay düzenli olarak yabancı hakkındaki idari gözetimin devamının gerekip gerekmediğini resen incelemek zorundadır. Gözetimin devamında kamu yararı kalmadığı tespit edilirse idari gözetim derhal sonlandırılır.

Türkiye’deki Önemli Geri Gönderme Merkezleri (GGM)

İl Göç İdaresi Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren ve yabancıların sınır dışı süreçlerinde tutulduğu başlıca Geri Gönderme Merkezleri şunlardır:

• İstanbul Binkılıç Geri Gönderme Merkezi (Çatalca): Özellikle İstanbul bölgesinde yakalanan yabancıların sevk edildiği en büyük merkezlerden biridir. İtiraz mercii Çatalca Sulh Ceza Hakimliğidir.
• İstanbul Tuzla Geri Gönderme Merkezi: Anadolu yakasındaki operasyonlarda yakalanan yabancıların tutulduğu merkezdir. İtiraz mercii İstanbul Anadolu Sulh Ceza Hakimliğidir.
• İstanbul Silivri (Selimpaşa) Geri Gönderme Merkezi: Ailelerin ve hassas grupların tutulduğu merkezlerden biridir. İtiraz mercii Silivri Sulh Ceza Hakimliğidir.
• Kocaeli (Gündoğdu) GGM, Edirne GGM, İzmir Harmandalı GGM, Çanakkale Ayvacık GGM, Malatya GGM, Adana GGM ve Gaziantep GGM: Bölgesel sevk merkezleri olarak faaliyet göstermektedir.

6. İdari Gözetime Karşı Sulh Ceza Hakimliğine İtiraz Usulü

Geri Gönderme Merkezinde tutulan yabancı, eşi, yasal temsilcisi veya avukatı; idari gözetim kararına, gözetim süresinin uzatılmasına veya her ay yapılan düzenli inceleme sonuçlarına karşı Geri Gönderme Merkezinin bulunduğu yer Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edebilir (YUKK m. 57/6).

Yargılama Usulü ve 5 Günlük Kesin Karar Süresi

Sulh Ceza Hakimliğine itiraz süreci adli niteliktedir. Yasa koyucu, kişi hürriyetinin kısıtlanması niteliğindeki bu idari gözetime karşı yargı organına çok hızlı hareket etme yükümlülüğü getirmiştir:

• Sulh Ceza Hakimliği, incelemeyi evrak üzerinden veya gerekli gördüğü takdirde ilgilileri dinleyerek 5 gün içinde sonuçlandırır.
• Sulh Ceza Hakimliğinin verdiği karar kesindir; bu karara karşı üst mahkemeye veya Ağır Ceza Mahkemesine itiraz yolu kapalıdır.
• Sulh Ceza Hakimi idari gözetimi kaldırırsa yabancı GGM’den derhal salıverilir.
• İdari gözetim şartları değiştiğinde veya yeni bir hukuki gerekçe ortaya çıktığında (örneğin evlilik, sabit adres edinme, hamilelik, hastalık) yeniden Sulh Ceza Hakimliğine itiraz başvurusu yapılabilir.

İdari Gözetimin Kaldırılmasında Mahkemenin Dikkate Aldığı Kriterler

Sulh Ceza Hakimliğine sunulacak itiraz dilekçesinde soyut iddialar yerine somut deliller sunulmalıdır. Hakimliğin tahliye kararı vermesinde en etkili unsurlar şunlardır:

1. Sabit İkametgâh ve Kira Sözleşmesi: Yabancının Türkiye’de düzenli bir ikamet adresinin bulunması, noter onaylı kira kontratı veya Türk vatandaşı bir yakınının yanında kalacağına dair taahhütname.
2. Aile Birliği ve Çocukların Varlığı: Yabancının Türk vatandaşı veya yasal ikamet sahibi bir kişiyle evli olması, Türkiye’de okula giden müşterek çocuklarının bulunması (AİHS m. 8 aile hayatına saygı hakkı).
3. Kaçma ve Kaybolma Şüphesinin Bulunmaması: Sabit işi, vergi kaydı, ticari faaliyeti veya banka hesap varlığı bulunan yabancıların kaçma şüphesinin bulunmadığı karinesi.
4. Sağlık Raporları: GGM şartlarında tedavisi mümkün olmayan kronik hastalıklar, düzenli ilaç kullanımı veya ameliyat gereksinimi.
5. Alternatif Tedbirlerin Yeterliliği: Yabancının haftalık imza yükümlülüğünü yerine getirebileceği yönündeki açık beyan ve iradesi.

7. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler (YUKK m. 57/A)

7196 sayılı Kanun ile 6458 sayılı YUKK’a eklenen 57/A maddesi, Türk yabancılar hukukuna çok önemli bir insan hakları reformu kazandırmıştır. Bu madde uyarınca idari gözetim altına alınması gereken veya idari gözetimde tutulan yabancılara, gözetim yerine idari gözetime alternatif yükümlülükler uygulanabilir.

YUKK m. 57/A kapsamında uygulanabilecek alternatif tedbirler şunlardır:

• Belirli adreste ikamet etme: Yabancının bildirdiği sabit adreste oturması ve adres değişikliğini izne bağlaması.
• Bildirimde bulunma (İmza yükümlülüğü): Kolluk kuvvetine veya İl Göç İdaresi Müdürlüğüne haftada bir veya iki haftada bir giderek imza atması.
• Aile temelli geri dönüş: Aile bireyleriyle birlikte ülkeyi terk etmeye yönelik gönüllü süreç.
• Geri dönüş danışmanlığı: Uluslararası Göç Örgütü (IOM) veya Göç İdaresi gözetiminde destekli gönüllü geri dönüş.
• Kamu yararına hizmetlerde gönüllülük esasıyla çalışma.
• Teminat gösterme: Belirlenecek nakdi güvence miktarının yatırılması.
• Elektronik izleme: Elektronik kelepçe veya konum belirleyici cihazlarla takip.

Bu alternatif yükümlülüklerin uygulanma süresi en fazla 24 aydır. Yükümlülüklere mazeretsiz riayet etmeyen yabancılar yeniden idari gözetim altına alınabilir.

8. Tahdit Kodları ve Sınır Dışı Kararları Arasındaki Doğrudan Bağlantı

Uygulamada sınır dışı ve idari gözetim kararlarının ezici çoğunluğu, yabancı hakkında Göç İdaresi Başkanlığı veya Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından konulan istihbari tahdit kodlarına dayanmaktadır. Bir yabancı hakkında tahdit kodu tesis edildiğinde, sistem otomatik olarak sınır dışı mekanizmasını tetiklemektedir.

En Yaygın Tahdit Kodları ve Hukuki Anlamları

• G-87 (Genel Güvenlik Tehdidi): Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) veya Emniyet İstihbarat raporlarına dayanılarak konulur. Genellikle terör veya örgüt şüphesine işaret eder. Ancak İdare Mahkemeleri ve Danıştay; idarenin soyut istihbarat notları yerine somut bilgi ve adli belge sunamaması halinde G-87 koduna dayalı sınır dışı kararlarını hukuka aykırı bularak iptal etmektedir.
• Ç-113 (Yasa Dışı Giriş/Çıkış Yapanlar): Türkiye’ye kaçak giren veya kaçak çıkarken yakalananlara 2 yıl süreyle yurda giriş yasağı konulur.
• Ç-114 (Hakkında Adli İşlem Yapılan Yabancılar): Türkiye’de hakkında herhangi bir ceza davası veya soruşturması açılan yabancılara 1 yıl süreli giriş yasağı konulur. Ceza davasından beraat edilmesi halinde derhal iptal davası açılarak kaldırılmalıdır.
• Ç-115 (Sahte Evrak Düzenleyenler): Sahte pasaport, sahte vize veya sahte ikamet belgesi kullananlara 1 yıl süreli giriş yasağı verilir.
• Ç-141 (Bakanlık İznine Tabi Giriş): Kamu güvenliği veya kamu düzeni açısından sakıncalı görülen yabancılardır; girişleri İçişleri Bakanlığı’nın özel iznine tabidir.
• N-99 (Interpol Arama / Difüzyon Kodu): Yabancının kendi ülkesi veya üçüncü bir devlet tarafından Interpol kanalıyla arandığını gösterir.
• V-69 (İkamet İzni İptal Edilenler): İkamet kurallarına uymadığı için izni iptal edilenlere 5 yıl süreyle Türkiye’ye giriş yasağı uygulanır.

Sınır dışı kararına karşı açılan iptal davasında, kararın dayanağı olan tahdit kodunun da iptali talep edilmeli veya Ankara İdare Mahkemelerinde eşzamanlı olarak tahdit kodunun kaldırılması davası açılmalıdır. Detaylı bilgi için G-87 ve Ç-114 Tahdit Kodu Kaldırma Rehberimizi inceleyebilirsiniz.

9. Anayasa Mahkemesi ve AİHM Tedbir Başvuruları (Acil Durdurma)

İdare Mahkemesinde dava açılması kural olarak sınır dışıyı durdursa da; davanın reddedilmesi durumunda veya yabancının ivedilikle sınır dışı edilmek üzere havalimanına götürüldüğü acil durumlarda ulusal ve uluslararası yüksek yargı mercilerine acil tedbir başvurusu yapılması hayati önem taşır.

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü m. 73 Kapsamında Geçici Tedbir

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 73. maddesi uyarınca; başvurucunun yaşamına ya da maddi veya manevi bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehlike bulunması halinde Mahkeme derhal geçici tedbir kararı verebilir. AYM, bireysel başvuru ile birlikte yapılan tedbir taleplerini 24 ila 48 saat içerisinde nöbetçi komisyonlar marifetiyle karara bağlamakta ve Göç İdaresi’ne müzekkere yazarak sınır dışı işlemini durdurmaktadır.

AİHM İçtüzüğü Kural 39 (Rule 39 – Interim Measures)

İç hukuk yollarının tüketilmesi beklenmeksizin veya iç hukukta telafisi imkânsız bir zararın doğması muhtemel olduğunda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne faks veya e-başvuru yoluyla Kural 39 kapsamında ihtiyati tedbir talebinde bulunulabilir. AİHM, yabancının menşe ülkesine gönderilmesi halinde AİHS m. 2 (yaşam hakkı) veya m. 3 (işkence yasağı) ihlali doğacağına kanaat getirirse Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ne sınır dışı etmeyi derhal askıya alma talimatı verir.

10. Örnek Dilekçe Şablonları

A) İdare Mahkemesi Sınır Dışı Kararının İptali Dava Dilekçesi (Talep Sonucu Şablonu)

B) Sulh Ceza Hakimliği İdari Gözetime İtiraz Dilekçesi Şablonu

11. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Sınır dışı (deport) kararına karşı dava açma süresi kaç gündür?

Sınır dışı etme kararına karşı dava açma süresi, kararın yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gündür. Bu süre hak düşürücü olup kesinlikle kaçırılmamalıdır.

2. İdare Mahkemesinde dava açmak sınır dışı edilmeyi durdurur mu?

Evet. 6458 sayılı Kanun’un 53. maddesinin 3. fıkrası gereğince, İdare Mahkemesinde 7 gün içinde iptal davası açılması halinde dava sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilemez; sınır dışı işlemi kanun gereği kendiliğinden (otomatik olarak) durur.

3. Geri Gönderme Merkezinde (GGM) idari gözetim süresi en fazla ne kadardır?

İdari gözetim süresi Valilik tarafından en fazla 6 ay olarak belirlenebilir. Bu süre menşe ülkeyle işbirliği yapılmaması gibi haklı sebeplerle en fazla 6 ay daha uzatılabilir. Dolayısıyla bir yabancının GGM’de tutulabileceği yasal azami sınır kesin olarak 1 yıldır.

4. Sulh Ceza Hakimliğine idari gözetim itirazı deportu durdurur mu?

Hayır. Sulh Ceza Hakimliğine yapılan itiraz yalnızca kişinin GGM’deki hürriyet kısıtlamasını ve tutukluluk benzeri durumunu inceler. Sulh Ceza Hakimliği sınır dışı kararının iptaline karar veremez ve bu başvuru sınır dışı edilmeyi durdurmaz. Sınır dışı edilmeyi durdurmak için mutlaka İdare Mahkemesinde dava açılmalıdır.

5. G-87 veya Ç-114 tahdit kodu bulunan yabancı doğrudan sınır dışı edilir mi?

Tahdit kodu idarece sınır dışı kararı alınmasına gerekçe yapılsa dahi, doğrudan doğruya mahkeme kararı olmadan sınır dışı icra edilemez. 7 gün içinde İdare Mahkemesinde iptal davası açılarak hem sınır dışı kararının hem de dayanağı olan tahdit kodunun iptali sağlanabilir.

6. Türk vatandaşı ile evli olan yabancı sınır dışı edilebilir mi?

YUKK m. 54’teki kamu düzeni veya terör gibi ağır istisnalar hariç olmak üzere, Türk vatandaşı ile resmi evliliği bulunan ve aile birliği süren yabancıların sınır dışı edilmesi Anayasa’nın 41. ve AİHS’in 8. maddesinde düzenlenen aile hayatına saygı hakkının ihlalini oluşturur. İdare Mahkemeleri aile birliğini zedeleyen sınır dışı kararlarını iptal etmektedir.

7. İdari gözetim kararı kaldırılınca yabancı nasıl serbest kalır?

Sulh Ceza Hakimliği itirazı kabul ettiğinde karar derhal ilgili Geri Gönderme Merkezi Müdürlüğü’ne tebliğ edilir ve yabancı salıverilir. Genellikle yabancıya YUKK m. 57/A kapsamında belirli bir adreste ikamet etme ve haftada bir gün karakola veya İl Göç İdaresi’ne imza atma yükümlülüğü getirilir.

8. Geri Gönderme Merkezindeki yabancı için avukat vekâletnamesi nasıl çıkarılır?

GGM’de tutulan yabancılar için noter personeli doğrudan merkeze çağrılarak vekâletname tanzim ettirilir. Yabancının Türkçe bilmemesi durumunda yeminli tercüman eşliğinde noter işlemi yapılır. Ayrıca acil durumlarda avukat, Avukatlık Kanunu ve idari usul hükümleri çerçevesinde baro yetki belgeleriyle de ilk müdahaleyi gerçekleştirebilir.

12. Yabancılar Hukukunda Uzman Avukat Desteğinin Önemi

Sınır dışı etme ve idari gözetim süreçleri, geri dönüşü imkânsız sonuçlar doğurabilecek, son derece kısa hak düşürücü sürelere ve katı usul kurallarına tabi hukuki süreçlerdir. Yapılacak en küçük usul hatası, yanlış mahkemeye başvuru yapılması veya 7 günlük sürenin bir gün dahi kaçırılması yabancının sevdiklerinden koparılarak menşe ülkesine zorla gönderilmesiyle sonuçlanabilir.

Asal Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; İstanbul Florya ve Bakırköy merkez ofisleri başta olmak üzere, Ankara Çankaya ve Mersin irtibat bürolarıyla yabancılar ve uluslararası koruma hukuku alanında uzman avukat kadrosuyla müvekkillerine profesyonel hukuki temsil sağlamaktadır. Binkılıç GGM, Tuzla GGM ve Silivri Selimpaşa GGM başta olmak üzere Türkiye genelindeki tüm Geri Gönderme Merkezlerinde ivedi müdahale, idari gözetimin kaldırılması, İdare Mahkemelerinde deport iptal davaları ve Anayasa Mahkemesi / AİHM acil tedbir başvuruları titizlikle yürütülmektedir.

Sınır dışı kararları, idari gözetim itirazları ve tahdit kodlarının kaldırılması hakkında hukuki danışmanlık almak ve acil avukat desteğine ulaşmak için Asal Hukuk İletişim Sayfası üzerinden büromuzla derhal irtibata geçebilirsiniz.