Hukuki Özet (Hızlı Cevap): Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası (TMK m. 698), paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine (örneğin miras kalan mallara) konu olan taşınır veya taşınmaz mallar üzerinde paydaşlar arasında anlaşma sağlanamaması halinde ortaklığın mahkemece sona erdirilmesi davasıdır. Mahkemece öncelikle aynenn taksim (malın fiilen bölünmesi) şartları araştırılır; bölünme imkansızsa veya malın değerinde esaslı azalma doğacaksa taşınmaz icra satış memurluğu aracılığıyla açık artırma usulüyle satılarak bedeli payları oranında paydaşlara dağıtılır.
Zorunlu Arabuluculuk ve Süreç Aşamaları
7445 sayılı Kanun ile 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren ortaklığın giderilmesi davalarında dava şartı zorunlu arabuluculuk getirilmiştir:
- Arabuluculuk Aşaması: Dava açmadan önce tüm paydaşların davet edildiği arabuluculuk süreci tamamlanmalıdır. Anlaşma sağlanırsa tapu devri mahkemeye gitmeden yapılır.
- Aynen Taksim İncelemesi: İmar mevzuatı ve kadastro sınırları uyarınca taşınmazın paydaş sayısı kadar bağımsız parçaya bölünüp bölünemeyeceği bilirkişi marifetiyle incelenir.
- Satış Yoluyla Ortaklığın Giderilmesi: Aynen taksim mümkün değilse taşınmazın açık artırma ile satışı kararlaştırılır. Paydaşların tümü oybirliğiyle kabul ederse satış yalnızca paydaşlar arasında yapılabilir; anlaşma yoksa kamuya açık satış yapılır.
Muhdesat İddiası ve Öncelik Davası
Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç veya tesisin mirasçılardan birine ait olduğu iddia ediliyorsa, mahkemece süre verilerek Asliye Hukuk Mahkemesinde “Muhdesatın Tespiti Davası” açılması sağlanır ve bu dava izale-i şüyu için bekletici mesele yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Ortaklığın giderilmesi davasını tek bir hissedar açabilir mi?
Evet. Pay oranına bakılmaksızın tek bir mirasçı veya hissedar diğer tüm ortakları davalı göstererek ortaklığın giderilmesi davası açabilir.
İzale-i şüyu satışında hissedarların ön alım (şufa) hakkı var mıdır?
Mahkeme kanalıyla yapılan cebri artırmalı satışlarda yasal ön alım hakkı kullanılamaz; ancak hissedarlar da ihaleye girerek taşınmazı satın alma hakkına sahiptir.
