Reddi miras, mirasçının kendisine kalan mirası – özellikle borçlarıyla birlikte – kabul etmeyerek hukuken mirasçı olmaktan çıkmasıdır. Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen reddi miras, miras bırakanın borçlarının mirasçılara geçmesini önleyen en önemli hukuki yollardan biridir.
Uygulamada en çok, miras bırakanın borçlarının malvarlığından fazla olduğu durumlarda gündeme gelir.
Reddi Miras Nedir?
Reddi miras; mirasçının, miras bırakanın ölümünden sonra kanuni süre içinde Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak mirası kabul etmediğini beyan etmesidir.
Reddi miras yapıldığında:
-
Mirasçı, miras bırakanın borçlarından sorumlu olmaz
-
Mirasçı, miras bırakanın malvarlığı üzerinde de hak iddia edemez
-
Hukuken mirasçı sıfatı sona erer
Önemli: Reddi miras hem malvarlığını hem borçları kapsar. Kısmi reddi miras mümkün değildir.
Reddi Miras Türleri Nelerdir?
1. Gerçek (Açık) Reddi Miras
Mirasçının, yasal süre içinde Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı veya sözlü beyanla mirası reddetmesidir.
2. Hükmen Reddi Miras
Miras bırakanın ölüm tarihinde borca batık olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır. Bu durumda ayrıca dava açılması gerekebilir.
Reddi Miras Nasıl Yapılır?
Reddi miras işlemi şu adımlarla yapılır:
-
Yetkili Mahkeme:
Miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi -
Başvuru Şekli:
-
Yazılı dilekçe ile
-
Ya da sözlü beyanın tutanağa geçirilmesiyle
-
-
Gerekli Belgeler:
-
Nüfus kayıt örneği
-
Ölüm belgesi
-
Kimlik fotokopisi
-
(Varsa) borç durumunu gösteren belgeler
-
-
Harç ve Masraf:
Reddi miras işlemi harca tabi değildir, yalnızca cüzi giderler alınır.
Reddi Miras Süresi Ne Kadardır?
Reddi miras süresi 3 aydır.
Bu süre:
-
Yasal mirasçılar için → Ölüm tarihinden
-
Vasiyetle mirasçı olanlar için → Vasiyetin öğrenildiği tarihten itibaren başlar
⛔ 3 aylık süre kaçırılırsa, miras kendiliğinden kabul edilmiş sayılır.
Reddi Miras Yapılmazsa Ne Olur?
Reddi miras yapılmazsa:
-
Mirasçı, miras bırakanın tüm borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumlu olur
-
Alacaklılar mirasçıya karşı icra takibi başlatabilir
-
Banka, vergi ve SGK borçları mirasçıya geçer
Bu nedenle borçlu miraslarda süre çok kritiktir.
Reddi Miras Yapan Mirasçının Payı Ne Olur?
Reddi miras yapan mirasçı:
-
Hiç mirasçı olmamış gibi kabul edilir
-
Payı, altsoyu varsa çocuklarına, yoksa diğer mirasçılara geçer
-
Tüm mirasçılar reddederse miras devlete geçer
Reddi Miras Geri Alınabilir mi?
Hayır.
Reddi miras kesin ve geri alınamaz bir işlemdir.
Ancak:
-
Hata
-
Hile
-
Tehdit
gibi durumlar varsa iptal davası açılabilir.
Reddi Miras İçin Avukat Gerekli mi?
Zorunlu değildir; ancak özellikle:
-
Borca batıklık tartışmalıysa
-
Alacaklılar dava açmışsa
-
Hükmen reddi miras söz konusuysa
Miras hukuku avukatından destek alınması ciddi hak kayıplarını önler.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Reddi miras nerede yapılır?
Reddi miras, miras bırakanın son yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesinde yapılır. Başka bir mahkemede yapılan başvurular geçersizdir.
Reddi miras süresi kaç gündür?
Reddi miras süresi 3 aydır (90 gün). Süre, miras bırakanın ölüm tarihinden itibaren başlar.
Reddi miras süresi uzatılabilir mi?
Hayır. Kanunda öngörülen 3 aylık süre uzatılamaz. Sürenin kaçırılması halinde miras otomatik olarak kabul edilmiş sayılır.
Borcu olan miras reddedilmezse ne olur?
Reddi miras yapılmazsa mirasçı:
-
Banka borçlarından
-
Vergi borçlarından
-
SGK ve icra borçlarından
kendi malvarlığıyla sorumlu olur.
Reddi miras e-Devlet üzerinden yapılabilir mi?
Hayır. Reddi miras e-Devlet üzerinden yapılamaz. Mutlaka Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulmalıdır.
Reddi miras harçlı mı?
Hayır. Reddi miras işlemi harca tabi değildir. Sadece cüzi dosya masrafları alınır.
Reddi miras dilekçesi şart mı?
Hayır. Mirasçı isterse sözlü beyanla da reddi miras yapabilir. Ancak uygulamada yazılı dilekçe tercih edilmektedir.
Bir mirasçı reddederse diğerleri de reddetmiş sayılır mı?
Hayır. Her mirasçı ayrı ayrı reddi miras yapmak zorundadır. Bir kişinin reddetmesi diğerlerini bağlamaz.
Reddi miras yapan kişi borçlardan tamamen kurtulur mu?
Evet. Reddi miras yapan kişi, miras bırakanın hiçbir borcundan sorumlu olmaz.
Reddi miras çocukları etkiler mi?
Evet. Bir mirasçı reddi miras yaparsa, miras payı altsoyu varsa çocuklarına geçer. Çocuklar da isterlerse ayrıca reddi miras yapmalıdır.
Küçükler adına reddi miras yapılabilir mi?
Evet. Ancak veli veya vasi, çocuğun adına reddi miras yapabilmek için Aile Mahkemesinden izin almak zorundadır.
Reddi miras geri alınabilir mi?
Hayır. Reddi miras kesin ve geri alınamaz. Sadece hata, hile veya tehdit varsa iptal davası açılabilir.
Hükmen reddi miras nedir?
Miras bırakanın ölüm anında borca batık olduğu açıkça belliyse, miras hukuken reddedilmiş sayılır. Ancak çoğu durumda bunun mahkeme kararıyla tespiti gerekir.
Reddi miras yapılmazsa devlet borçları silinir mi?
Hayır. Reddi miras yapılmazsa borçlar devlete değil mirasçıya geçer. Tüm mirasçılar reddederse miras devlete geçer.
Avukat olmadan reddi miras yapılabilir mi?
Evet, zorunlu değildir. Ancak borçlu miraslarda ve dava ihtimali varsa avukatla hareket edilmesi önerilir.
Sonuç
Reddi miras, borçlu miraslarla karşılaşan mirasçılar için hayati öneme sahip bir haktır. Ancak 3 aylık süre, usul ve doğru başvuru büyük önem taşır. Sürenin kaçırılması halinde ciddi maddi sorumluluklar doğabilir.
