Hukuki Özet (Hızlı Cevap): Anlaşmalı boşanma davası (TMK m. 166/3), en az 1 yıl sürmüş evliliklerde eşlerin boşanmanın mali sonuçları (nafaka, maddi-manevi tazminat, mal paylaşımı) ve çocukların velayeti üzerinde tam mutabakata vararak tek celsede boşanmasını sağlayan davadır. Çekişmeli boşanma davası ise zina, hayata kast, terk, akıl hastalığı veya evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 161-166) sebeplerine dayanarak kusur ispatı üzerinden yürütülür.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Davaları Arasındaki Temel Farklar
Türk Medeni Kanunu (TMK) kapsamında boşanma süreçleri usul, süre ve ispat yükü bakımından iki ana kategoriye ayrılır. Asal Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak İstanbul (Florya/Bakırköy), Ankara (Çankaya) ve Mersin ofislerimizle Boşanma ve Aile Hukuku alanında müvekkillerimizin hak kaybına uğramaması için süreci titizlikle yönetmekteyiz.
| Kriter | Anlaşmalı Boşanma (TMK m. 166/3) | Çekişmeli Boşanma (TMK m. 161-166) |
|---|---|---|
| Evlilik Süresi Şartı | En az 1 yıl dolmuş olmalıdır | Süre şartı yoktur (evliliğin ilk günü dahi açılabilir) |
| Kusur Araştırması | Kusur araştırması yapılmaz | Tarafların kusur oranları delil ve tanıklarla tespit edilir |
| Ortalama Sonuçlanma Süresi | 1 – 4 hafta (Tek celse) | 8 – 18 ay (İlk derece mahkemesi) |
| Duruşmaya Katılım | Her iki eşin bizzat duruşmada hazır bulunması zorunludur | Avukat aracılığıyla takip edilebilir, asilin katılımı zorunlu değildir |
Nafaka Türleri, Maddi-Manevi Tazminat ve Velayet Kriterleri
- Tedbir, Yoksulluk ve İştirak Nafakası: Dava süresince eş ve çocuklar yararına tedbir nafakası; boşanma sonrasında kusuru daha ağır olmamak şartıyla yoksulluğa düşecek eş lehine yoksulluk nafakası (TMK m. 175) ve velayeti kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım/eğitim giderlerine katılması için iştirak nafakası hükmedilir.
- Maddi ve Manevi Tazminat (TMK m. 174): Boşanmaya sebep olan olaylarda kusursuz veya daha az kusurlu olan eş, mevcut veya beklenen menfaatleri zedelendiği için maddi tazminat; kişilik hakları saldırıya uğradığı için manevi tazminat talep edebilir.
- Velayette “Çocuğun Üstün Yararı” İlkesi: Mahkeme velayeti belirlerken anne veya babanın ekonomik gücünden ziyade çocuğun fiziksel, ruhsal ve pedagojik gelişimini (üstün yararını) esas alır; uzman pedagog raporu doğrultusunda karar verir.
Ziynet Eşyası (Düğün Takıları) ve Mal Rejimi Tasfiyesi
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 2. Hukuk Dairesi’nin güncel içtihatları uyarınca, düğünde kadına takılan altın ve ziynet eşyaları kadının kişisel malı sayılır; erkeğe takılanlardan ise kadına özgü olmayanlar (bilezik, kolye vb. dışındakiler) aksi kararlaştırılmadıkça erkeğe ait kabul edilir. Evlilik içinde edinilen taşınmaz, araç ve banka birikimleri ise edinilmiş mallara katılma rejimi (TMK m. 218 vd.) kapsamında boşanma kararının kesinleşmesinin ardından yarı yarıya (%50) katılma alacağına konu edilir. Detaylı danışmanlık için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma yapılabilir mi?
TMK m. 166/3 uyarınca evlilik tarihi üzerinden 1 tam yıl geçmeden anlaşmalı boşanma davası açılamaz; ancak taraflar çekişmeli boşanma davası açıp kusur ve deliller üzerinden davayı kabul beyanıyla hızlandırabilirler.
Anlaşmalı boşanma protokolü imzalandıktan sonra vazgeçilebilir mi?
Evet. Anlaşmalı boşanma kararı kesinleşinceye kadar eşlerden herhangi biri protokoldeki iradesinden vazgeçebilir; bu durumda dava çekişmeli boşanma davasına dönüşür ve mahkeme taraflara iddia ve delillerini sunmak üzere süre verir.
Aldatma (zina) sebebiyle boşanmada mal paylaşımı oranı değişir mi?
Evet. Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma kararı verilmesi halinde hâkim, TMK m. 236/2 uyarınca kusurlu eşin edinilmiş mallardaki artık değer pay oranını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir veya tamamen kaldırabilir.
Boşanma davası açıldıktan sonra ziynet eşyası ve mal paylaşımı zamanaşımı süresi nedir?
Mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı davalarında zamanaşımı süresi, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıldır.
